OSHO

Bí mật của
các bí mật
Bài nói về
Bí mật của Hoa Vàng
Tập 1

HÀ NỘI - 10/2013

OSHO

The Secret of
Secrets
Talks on the Secret of the
Golden Flower
Volume 1

Mục lục
Chương 1 Bí mật của thuật sinh ............................................... 1
Chương 2 Mắt rỗng ................................................................. 39
Chương 3 Khoảnh khắc nguyên tử ......................................... 73
Chương 4 Tôi ngụ ý công việc ở đây! ................................... 111
Chương 5 Lại là Một .............................................................. 147
Chương 6 Sinh cùng vui vẻ ................................................... 183
Chương 7 Vặn chìa khoá ...................................................... 219
Chương 8 Cái thực là luôn có ............................................... 259
Chương 9 Đang trong phép màu .......................................... 297
Chương 10 Tổng hợp Zorba-Phật ......................................... 335
Chương 11 Cái toàn thể và vòng tròn thiêng ........................ 367
Chương 12 Tạo ra cân bằng ................................................. 407
Chương 13 Tâm lắng nghe ................................................... 443
Chương 14 Con người mới ................................................... 481
Chương 15 Bên ngoài lười nhác và sao lãng ....................... 515
Chương 16 Trong hồ của trống rỗng ..................................... 553
Về Osho................................................................................. 587

i

ii

Chương 1
Bí mật của thuật sinh

Osho ơi,
Thầy Lữ tử nói:
Cái tự tồn tại là Đạo. Đạo là vô danh vô hình. Nó là
cái Một tinh tuý, cái một Thái cực. Tinh và Sinh
không thể thấy được. Chúng trong thiên quang.
Thiên quang không thể thấy được. Nó được chứa
trong hai mắt.
Thái cực là tên của cái vô thượng. Mật dụng của
thuật sinh là dùng vi đạt tới vô vi.
Hoa Vàng là ánh sáng. Dụng của Hoa Vàng là biểu
tượng. Câu “Để thượng thuỷ cần nếm trải” nói tới
điều đó.
Luân quang tuỳ vào chuyển động chảy ngược, khiến
ý tụ. Thiên tâm ở giữa nhật nguyệt.
Sách Hoàng Thành viết: “Trên một thốn vuông của
nhà một bộ vuông, Sinh có thể được điều tiết.”
Giữa thốn vuông ngụ huy hoàng. Giữa tử phòng
trong ngọc thành, Thần Toàn Hư và Sinh cư ngụ.
Vậy nên khi luân quang, lực toàn thân hiện trước
1

ngai vàng, như, khi vua thiêng lập kinh và ban yếu
lệnh, chư hầu vào triều cống; hay như, khi chủ yên
tĩnh và bình thản, kẻ hầu nam nữ tuân lệnh theo
cách của họ, từng kẻ làm việc của mình.
Do đó ông chỉ phải làm luân quang; đó là mật pháp
sâu nhất và kì diệu nhất. Quang dễ luân, nhưng khó
trụ. Nếu luân đủ lâu, tự nó tụ. Đó là tình cảnh của
câu: “Ông lặng thăng buổi sáng.”
Khi làm yếu pháp này ông không cần tìm bí kíp
khác, chỉ phải tụ ý vào nó. Bằng tụ ý, ông có thể
thăng và sẽ được sinh trên thiên giới.
Hoa Vàng là thuốc trường sinh bất lão. Tuy nó dụng
công chính xác, vậy mà linh động tới mức để hiểu
nó cần cực minh và tuệ, và biết toàn hấp và yên bình
nhất. Kẻ vô thượng minh và tuệ này, không tìm được
cách; kẻ vô thượng thừa để hấp thu và yên bình,
không giữ được nó.
Một chuyện ngụ ngôn.
Ngày xưa có một thuật sĩ rất giầu, có rất nhiều cừu.
Nhưng đồng thời thuật sĩ này lại rất hà tiện. Ông ta không
muốn thuê người chăn cừu, cũng chẳng muốn dựng hàng
rào quanh bãi cỏ nơi cừu ăn cỏ. Cừu thường đi lang thang
vào rừng, rơi xuống hẻm núi, và cứ thế, và trên hết tất cả
chúng chạy mất, vì chúng biết thuật sĩ muốn dùng thịt và
da của chúng, và điều này chúng không thích.
Cuối cùng thuật sĩ tìm ra một biện pháp. Ông ta thôi
miên lũ cừu và gợi ý cho chúng trước hết rằng chúng là
bất tử và chẳng điều hại nào được làm với chúng khi
chúng bị thuộc da, rằng ngược lại, điều đó sẽ là rất tốt cho
chúng và thậm chí còn là vui thú.
2

Thứ hai, ông ta gợi ý rằng thuật sĩ là chủ tốt, người
yêu bầy cừu của mình nhiều tới mức ông ta sẵn sàng làm
bất kì cái gì trên thế giới cho chúng. Và ở chỗ thứ ba, ông
ta gợi ý cho chúng rằng nếu bất kì cái gì sẽ xảy ra cho
chúng, điều đó sẽ không xảy ra ngay lúc đó đâu, dù sao đi
chăng nữa cũng không vào ngày đó, và do đó chúng
chẳng cần nghĩ về điều đó.
Hơn nữa, thuật sĩ gợi ý với cừu rằng chúng không
phải là cừu chút nào. Với một số con trong chúng, ông ta
gợi ý rằng chúng là sư tử, với số khác chúng là đại bàng,
với số khác chúng là người, và với số khác chúng là các
thuật sĩ.
Và sau điều này, mọi chăm nom và lo lắng của ông
ấy về cừu đi tới kết thúc. Chúng không bao giờ chạy đi
nữa mà yêu tĩnh chờ đợi tới lúc thuật sĩ cần thịt của chúng
và da của chúng.
George Gurdjieff thích chuyện ngụ ngôn này lắm.
Toàn thể triết lí của ông ấy được hàm chứa trong chuyện
ngụ ngôn nhỏ này. Và chuyện ngụ ngôn này đại diện cho
con người trong trạng thái bình thường của vô thức. Nó là
một trong những minh hoạ hay nhất về con người như
con người vậy: người là máy.
Con người được sinh ra là không là máy, nhưng con
người sống như máy và chết như máy. Con người có hạt
mầm của việc nở hoa vĩ đại của tâm thức, con người có
khả năng trở thành Thượng đế. Nhưng điều đó không xảy
ra. Nó không xảy ra bởi vì con người đã bị thôi miên - bởi
xã hội, bởi nhà nước, bởi nhà thờ có tổ chức, bởi các
quyền lợi được đầu tư. Xã hội cần nô lệ, và con người có
thể vẫn còn là nô lệ chỉ nếu con người không được phép
trưởng thành trong việc nở hoa tối cao của mình. Xã hội
cần thịt của bạn và da của bạn và một cách tự nhiên
3

không ai thích điều đó. Do đó toàn thể quá trình xã hội
hoá, văn minh hoá, không là gì ngoài thôi miên sâu.
Con người đang bị thôi miên từ chính khoảnh khắc
được sinh ra. Con người bị thôi miên: rằng xã hội tồn tại
vì quí mến người đó, vì cái tốt cho người đó. Điều đó là
hoàn toàn sai. Con người bị thôi miên: rằng con người là
bất tử. Con người không phải vậy. Con người có thể bất
tử, nhưng con người đang không bất tử. Và nếu thôi miên
còn dai dẳng con người sẽ không bao giờ bất tử cả.
Bạn sống chỉ như một sinh linh hữu tử vì bạn sống
trong thân thể. Thân thể sẽ chết. Cái được sinh ra nhất
định sẽ chết đi; sinh là bắt đầu của thân thể và chết là kết
thúc. Bạn có biết cái gì nhiều hơn thân thể trong bạn
không? Bạn có kinh nghiệm được cái gì cao hơn thân thể,
sâu hơn thân thể không? Bạn có thấy cái gì trong bạn mà
thậm chí còn có trước cả khi bạn được sinh ra không?
Nếu bạn đã thấy cái đó, thế thì bạn là bất tử. Nếu bạn biết
mặt bạn, mặt nguyên thuỷ của bạn, mặt mà bạn có trước
khi bạn được sinh ra, thế thì bạn biết bạn sẽ có đó sau cái
chết nữa; ngược lại thì không đâu.
Con người có thể bất tử, nhưng con người sống bị
bao quanh bởi cái chết bởi vì con người sống bị đồng
nhất với thân thể. Xã hội không cho phép bạn biết nhiều
hơn thân thể bạn. Xã hội quan tâm chỉ tới thân thể bạn;
thân thể bạn có thể được đưa vào sử dụng, linh hồn bạn là
nguy hiểm. Con người của linh hồn bao giờ cũng nguy
hiểm vì con người của linh hồn là người tự do, người đó
không thể bị thu lại thành nô lệ. Người có linh hồn bất tử
trong mình thì có cam kết sâu hơn với bản thân sự tồn tại,
với bản thân Thượng đế. Người đó không quan tâm chút
nào tới các cấu trúc nhân tạo của xã hội, văn minh và văn
hoá; đây là các xà lim nhà tù cho người đó. Người đó
không tồn tại như một người Ki tô giáo hay người Hindu
4

hay người Mô ha mét giáo. Người đó không thể là một
phần của đám đông. Người đó tồn tại như một cá nhân.
Thân thể là một phần của đám đông, linh hồn bạn
thì không. Linh hồn bạn có tính cá nhân sâu sắc. Hương
vị của nó là hương vị của tự do. Nhưng linh hồn bạn
không thể bị đưa vào sử dụng ở bãi chợ. Xã hội chỉ cần
thân thể bạn. Và điều rất nguy hiểm cho xã hội là bạn bắt
đầu phấn đấu vì linh hồn, bởi vì thế thì mối quan tâm của
bạn thay đổi. Bạn biến từ người hướng ngoại thành người
hướng nội; bạn bắt đầu đi vào trong. Xã hội là bên ngoài,
xã hội muốn bạn vẫn còn là người hướng ngoại - quan
tâm tới tiền, quyền, danh, và mọi cái đó - để cho năng
lượng của bạn cứ đi ra ngoài. Nếu bạn bắt đầu đi vào
trong, điều đó nghĩa là bạn đã trở thành một kẻ bỏ dở, bạn
không còn là một phần của trò chơi đang được chơi ở bên
ngoài. Bạn không thuộc vào nó. Bạn bắt đầu chìm sâu
vào bên trong hiện hữu riêng của bạn. Và có cội nguồn
của tính bất tử.
Xã hội ngăn cản bạn đi vào trong. Và cách tốt nhất
là trao cho bạn một ý tưởng giả rằng bạn đang đi vào
trong. Thuật sĩ bảo với cừu rằng chúng là sư tử, đã gợi ý
cho chúng rằng chúng là bất tử, đã thôi miên chúng vào
việc tin rằng chúng không chỉ là người mà chúng là các
thuật sĩ vĩ đại.
Khi bạn đi tới nhà thờ bạn không đi vào trong, khi
bạn đi tới đền chùa, bạn không đi vào trong đâu. Nhưng
xã hội đã thôi miên bạn để tin rằng nếu bạn muốn đi vào
trong, thì đi vào nhà thờ. Nhưng nhà thờ cũng có tính bên
ngoài nhiều như bất kì cái gì khác. Xã hội đã thôi miên
bạn để tin rằng nếu bạn muốn đi vào trong, thì đi tới tu sĩ.
Và tu sĩ là đại lí của nhà nước và xã hội. Tu sĩ bao giờ
cũng chống lại các nhà huyền môn, vì nếu bạn đi tới nhà
huyền môn bạn sẽ bắt đầu đi vào trong.
5

Nhà huyền môn sống theo cách khác toàn bộ. Năng
lượng của ông ấy có động thái khác: dòng sông của ông
ấy đi vào trong. Cho nên người đi tới nhà huyền môn, rơi
vào hoà điệu với nhà huyền môn, sẽ bắt đầu đi vào trong
một cách tự nhiên, đơn giản, tự phát. Đó là toàn thể mục
đích của việc ở cùng thầy, cùng nhà huyền môn.
Cuốn sách này, Bí mật của Hoa Vàng, là một trong
những bản luận bí truyền nhất trên thế giới. Nó sẽ chỉ cho
bạn cách trở nên nhiều hơn thân thể. Nó sẽ chỉ cho bạn
cách đi ra ngoài cái chết. Nó sẽ chỉ cho bạn cách nở hoa cách không còn là hạt mầm mà trở thành hoa vàng - điều
ở Ấn Độ chúng ta đã gọi là hoa sen một nghìn cánh, ở
Trung Quốc họ gọi là hoa vàng. Nó là biểu tượng.
Hoa đại diện cho sự hoàn hảo, tính toàn bộ. Hoa đại
diện cho cách diễn đạt tối cao nhất về tiềm năng, việc
hiện thực hoá của tiềm năng. Hoa đại diện cho cái đẹp,
cái vĩ đại, cái huy hoàng của hiện hữu. Và chừng nào bạn
còn chưa trở thành hoa sen một nghìn cánh hay hoa
vàng....
Nhớ lấy, bạn phải đi xa. Nhớ lấy, rằng bạn phải
thoát ra khỏi các cái bẫy mà xã hội đã cài quanh bạn. Nhớ
lấy, rằng bạn vẫn chưa làm công việc mà vì nó bạn đã tới
trái đất này. Nhớ lấy, bạn mới chỉ là hạt mầm, chưa là
linh hồn.
Bản luận này, Bí mật của Hoa Vàng, là rất cổ đại có thể là một trong những bản luận cổ đại nhất trên thế
giới - chắc chắn đã cổ hai mươi nhăm thế kỉ, nhưng khả
năng là ở chỗ nó còn cổ hơn thế nữa. Nhưng hai mươi
nhăm thế kỉ có thể được dõi vết lại rất dễ dàng. Và bản
luận này cũng là sự tổng hợp lớn lao của mọi tôn giáo
lớn. Điều đó là hiếm hoi, duy nhất. Kinh Thánh thuộc về
người Ki tô giáo, Talmud thuộc về người Do Thái, Vedas
6

thuộc về người Hindu, Dhammapada thuộc về Phật tử,
Đạo Đức Kinh thuộc về Đạo nhân. Nhưng cuốn sách nhỏ
này, Bí mật của Hoa Vàng, không thuộc về ai đặc biệt,
hay nó thuộc về tất cả mọi người.
Nó được dựa sâu sắc vào các giáo huấn Đạo, nó là
việc nở hoa của cách tiếp cập Đạo tới cuộc sống và sự tồn
tại. Nhưng nó không chỉ có điều đó - Zarathustra đã đóng
một vai trò; giáo huấn của Zarathustra đã từng được tổ
hợp vào trong nó. Giáo huấn Phật giáo cũng đã được tổ
hợp vào trong nó, và một trường phái bí truyền nào đó
cua người Ki tô giáo, người Nestorian, họ cũng đóng vai
trò của mình. Cho nên Ki tô giáo và Do Thái giáo cũng đã
trở thành một phần của nó.
Nó là một trong những cách tiếp cận tổng hợp nhất.
Nó tổ hợp mọi cái đẹp trong mọi tín ngưỡng của thế giới.
Trong hàng thế kỉ nó đã chỉ được truyền miệng và cuốn
sách này vẫn còn bí truyền. Nó không sẵn có cho công
chúng vì nó có cái gì đó rất bí mật để dạy; nó đã sẵn có
chỉ cho các đệ tử. Thầy sẽ nói nó cho đệ tử chỉ khi thời
gian đã chín, bởi vì nó cho bạn bí mật tiềm năng tới mức
nếu bạn không hiểu đúng, nếu bạn làm cái gì đó sai với
nó, nhất định có tác động hại từ nó. Nó phải được hiểu
đúng, và nó phải được làm việc chỉ trong sự hiện diện của
thầy. Nó là phương pháp mạnh mẽ - nó mạnh như năng
lượng nguyên tử.
Bây giờ các bí mật của năng lượng nguyên tử được
giữ kín với công chúng. Một khi chúng bị rò rỉ ra cho
công chúng thì sẽ có nguy hiểm lớn. Nếu mọi người có
thể chế tạo bom nguyên tử một cách riêng tư, nhất định
có hỗn độn lớn. Bí mật lớn được duy trì về nghiên cứu
nguyên tử. Đích xác theo cùng cách đó cuốn sách này dạy
bạn một trong những phương pháp tiềm năng nhất của sự
bùng nổ bên trong. Trong nhiều thế kỉ bí mật này đã được
7

canh giữ - chỉ được trao cho các đệ tử ở chỗ riêng tư,
trong sự thân thiết - và những người theo trường phái đặc
biệt bí truyền này đã chống lại mọi cám dỗ để viết cuốn
sách này. Thực ra, mọi tôn giáo của thế giới đều đã chống
lại lâu dài việc viết các giáo huấn tâm linh của họ ra.
Có cái hay nào đó khi cái gì đó được truyền miệng.
Nó là sống động, một điều - thầy ở đằng sau nó. Nó
không phải là lời chết, nó là lời có hồn, có cánh. Kinh
nghiệm của thầy hỗ trợ cho nó, thầy là nhân chứng cho
nó. Nó không chỉ là suy đoán, không chỉ là triết lí, mà là
cái gì đó có tính tồn tại, được kinh nghiệm, được sống.
Và thầy đã đi trên con đường này - thầy biết nguy hiểm
của con đường này, thầy biết những cạm bẫy, thầy biết
những điểm tại đó mọi người đi lạc lối - và thầy sẽ làm
mọi chăm nom để cho đệ tử không thể đi lạc lối.
Bạn càng tới gần chân lí, càng có khả năng đi lạc
lối, bởi vì khi bạn tới gần chân lí hơn, bạn có thể trở nên
rất bản ngã, tưởng rằng, “Bây giờ ta biết rồi,” rằng “Bây
giờ ta đây.” Và nếu bản ngã khai thác tình huống này bạn
sẽ rơi lại vào trong thung lũng tối cũ của bạn, bạn sẽ mất
đỉnh cao. Khi bạn tới gần chân lí hơn, ham muốn lớn nảy
sinh để chia sẻ nó với mọi người. Nhưng bạn đã không
đạt tới nó trong tính toàn thể của nó và điều nguy hiểm là
chia sẻ chân lí một nửa bởi vì chân lí một nửa còn nguy
hiểm hơn dối trá, vì chúng mạnh mẽ. Dối trá bất lực. Sớm
hay muộn mọi người sẽ tự thấy rằng nó là dối trá. Nhưng
chân lí một nửa có thể còn dai dẳng hàng thế kỉ, có thể có
tác động trong nhiều thế kỉ.
Không ai có thể đạt tới qua chân lí một nửa. Và
người đi nửa đường sẽ không thuộc vào thế giới này
không thuộc vào thế giới kia. Người đó sẽ ở trong sự lấp
lửng, và đó là tình huống rất kì lạ để ở vào: bạn mất cái
cũ và bạn không thu được cái mới; bạn trở thành hỗn độn.
8

Trật tự cũ mất rồi và trật tự mới chưa xảy ra. Bạn trở
thành đám mây, bạn trở nên hoang mang. Thay vì trở nên
sáng tỏ hơn, thay vì trở nên sống động hơn, thay vì trở
nên đầy ánh sáng hơn, cuộc sống của bạn trở thành xung
đột giữa hai cực. Bạn bị kéo theo từng mảnh, bạn bắt đầu
rơi vào các mảnh mẩu. Một nửa bạn thuộc về đất và một
nửa bạn thuộc về trời. Bây giờ bạn chẳng ở đâu cả. Bây
giờ bạn là không ai cả. Điều này có thể tạo ra điên khùng.
Cho nên trong nhiều thế kỉ Bí mật của Hoa Vàng đã chỉ
được truyền miệng.
Thứ hai, với truyền thống truyền khẩu cuốn sách
này bao giờ cũng còn sống động. Đó là cách nó trở thành
sự tổng hợp. Về căn bản nó được sinh ra trong bầu không
khí Đạo của Trung Quốc. Nhưng thế rồi Bồ đề đạt ma tới
Trung Quốc - một thầy mới, với thông điệp mới từ Ấn
Độ, thông điệp của Phật. Và những người đã theo Bí mật
của Hoa Vàng đã là những người rất cởi mở; họ không
phải là một phần của bất kì nhà thờ đã thiết lập nào. Họ
có thể lập tức thấy rằng Bồ đề đạt ma cũng có nó - điều
đó rõ ràng thế, biểu lộ thế. Họ đã cho phép giáo huấn của
Bồ đề đạt ma được là một phần của giáo huấn của họ. Và
cùng điều đó đã xảy ra cho các thầy Zoroastria, với phái
Nestorian của Ki tô giáo: lặp đi lặp lại cái gì đó tới Trung
Quốc, và nếu nó xứng đáng nó được tổ hợp vào.
Giáo huấn truyền miệng vẫn còn sống, tăng trưởng,
như dòng sông. Những dòng nước mới tới và trở thành
một phần của nó. Một khi một giáo huấn được viết ra, thế
thì nó không thể tổ hợp thêm cái gì nữa. Thế thì nó trở
thành cứng nhắc, nó mất tính linh động; nó trở thành chết,
nó là cái xác. Bây giờ Bí mật của Hoa Vàng không còn
tăng trưởng; trong nhiều thế kỉ nó đã không tăng trưởng.
Vì nó đã được viết ra nó đã không tăng trưởng.

9

Tại sao tôi đã chọn nói về nó? - để cho nó có thể vẫn
tăng trưởng. Nó là thông điệp hay thế cho thế giới, nó
không nên chết. Tôi muốn làm sống lại nó. Và bây giờ tôi
có thể nói với những người là đệ tử, người đã tới tôi và
người đã sẵn sàng chết đi để được tái sinh, người sẵn
sàng chết đi để nở hoa. Hạt mầm này phải chết đi, chỉ thế
thì nó mới có thể tăng trưởng; hạt mầm này phải biến
mất, chỉ thế thì cây mới có thể xảy ra.
Tôi sẽ nói cho bạn về cuốn sách nhỏ này nhưng có
giá trị mênh mông để cho cuốn sách có thể trở thành sống
lần nữa. Nó có thể trở thành sống động giữa tôi và bạn.
Nó có thể lại bắt đầu tuôn chảy. Và nó có cái gì đó quan
trọng mênh mông. Nếu bạn hiểu nó và nếu bạn thực hành
nó, bạn sẽ được giầu có.
Nhưng điều đầu tiên để hiểu là: nhớ rằng bạn đã bị
thôi miên, và bạn phải trải qua quá trình giải thôi miên.
Nhớ rằng bạn đã từng bị ước định và bạn phải được giải
ước định. Nhớ rằng chết đang tới. Đừng tưởng rằng nó
không xảy ra hôm nay; nó có thể xảy ra bất kì lúc nào.
Thực ra, mọi điều xảy ra bao giờ cũng xảy ra bây
giờ. Hạt mầm chết đi bây giờ, nụ trở thành hoa bây giờ,
chim bắt đầu kêu bây giờ. Mọi thứ đã từng xảy ra đều chỉ
xảy ra trong không gian được làm thành sẵn có bởi bây
giờ, khoảnh khắc này. Không cái gì đã bao giờ xảy ra
trong quá khứ và không cái gì đã bao giờ xảy ra trong
tương lai. Mọi thứ xảy ra bao giờ cũng xảy ra trong hiện
tại - đó là cách duy nhất cho mọi thứ xảy ra bởi vì hiện tại
là thời gian duy nhất có đó.
Quá khứ chỉ là kí ức của bạn và tương lai chỉ là
tưởng tượng của bạn. Nhưng bạn đã từng bị thôi miên để
sống trong quá khứ và bạn đã từng bị thôi miên để sống
trong tương lai: Chọn đi, hoặc quá khứ hoặc tương lai.
10

Nhưng không xã hội nào cho phép bạn sống trong hiện
tại.
Người Ki tô giáo và người Hindu và người Mô ha
mét giáo - họ ước định bạn sống trong quá khứ. Thời đại
vàng của họ là trong quá khứ. Người cộng sản, người xã
hội, người phát xít - họ ước định bạn sống trong tương
lai, thời đại vàng của họ là trong tương lai, cõi không
tưởng đang tới: khi cách mạng tới, thế thì bạn sẽ có khả
năng sống thực, thế thì sẽ có thời đại vàng. Hoặc bạn
được đem về quá khứ, cái gì giả, hoặc tới tương lai, cái
cũng lại là giả. Không xã hội nào bảo bạn sống trong hiện
tại, trong ở đây bây giờ.
Là một sannyasin, là một người tìm kiếm thực,
nghĩa là sống ở đây bây giờ - và không có cuộc sống
khác. Nhưng với điều đó bạn sẽ phải tự giải thôi miên cho
bản thân bạn, bạn sẽ phải trở thành người chứ không là
máy. Bạn sẽ phải trở nên ý thức hơn chút ít. Bạn đang
không ý thức.
Có lần tôi ngồi bên cạnh một người sắp chết - người
đó là một giáo sư ở cùng đại học nơi tôi cũng là giáo sư.
Ông ấy đã ở cực đỉnh của nghề nghiệp thành công và thế
rồi cơn đau tim kéo đến - điều bao giờ cũng tới khi bạn ở
cực đỉnh. Thành công bao giờ cũng được đi theo sau bởi
đau tim. Bạn có thể có gì khác sau nó được? Cho nên ông
ấy đã bị đau tim và ông ấy sắp chết. Tôi tới thăm ông ấy.
Ông ấy rất buồn - ai muốn chết? - và ông ấy đang trong
thất vọng và đau khổ lớn. Tôi bảo ông ấy, “Ông đừng lo.
Ông sẽ không chết đâu.”
Ông ấy nói, “Ông nói gì vậy? Nhưng các bác sĩ…
mọi bác sĩ đều nói rằng không có khả năng nào cho sống
11

còn của tôi. Trên nền tảng nào mà ông nói rằng tôi sẽ
không chết?”
Tôi nói, “Ngay chỗ đầu tiên ông không thể chết
được vì ông đã bao giờ sống đâu. Ông đã không hoàn
thành yêu cầu đầu tiên cho chết. Trong năm mươi nhăm
năm này ông đã từng vừa đi vừa ngủ, ông đã mơ; ông đã
không sống. Tôi đã quan sát ông trong nhiều năm.”
Ông ấy choáng, ông ấy giận - giận tới mức trong
một khoảnh khắc ông ấy quên hết mọi chuyện về cái chết.
Mắt ông ấy long lên với giận dữ và ông ấy nói, “Đây mà
là cách đối xử với người sắp chết à? Ông không thể lịch
sự một chút được sao? Sao ông nghiêm khắc với tôi thế?
Tôi sắp chết đây và ông lại nói triết lí lớn lao thế - 'Ông
chưa bao giờ sống.' Đây là lúc để nói những điều như vậy
à?”
Tôi nghe một cách im lặng. Tôi chợt trở nên im
lặng. Thế rồi cơn cuồng nộ biến mất và ông ấy bắt đầu
khóc, nhưng giọt nước mắt lớn trào ra mắt ông ấy. Ông
ấy cầm tay tôi với tình yêu lớn lao và thế rồi ông ấy nói,
“Có thể ông đúng. Tôi chưa bao giờ sống cả. Có thể ông
không thô lỗ, ông chỉ là sự thực. Và tôi biết không ai khác
sẽ nói điều này cho tôi.” Và thế rồi với lòng biết ơn lớn
lao, và trong một khoảnh khắc ông ấy trở nên ý thức tới
mức người ta có thể đã thấy ánh sáng trên khuôn mặt này
- nó đã có đó, người ông ấy toàn hào quang. Và ông ấy
cám ơn tôi. Đêm đó ông ấy chết. Tôi còn ở lại với ông ấy
tới khoảnh khắc cuối cùng.
Và ông ấy nói, “Nếu như ông mà không tới đây tôi
chắc đã bỏ lỡ cái chết của tôi nữa, như tôi đã bỏ lỡ cuộc
sống của tôi. Nhưng tôi đang chết một cách có ý thức. Ít
nhất một điều tôi thấy hạnh phúc - tôi không chết một
cách vô ý thức.”
12

Và cái chết của ông ấy là đẹp. Ông ấy chết mà
không hối tiếc gì, ông ấy chết theo cách thảnh thơi. Ông
ấy chết gần như với tâm đón chào. Ông ấy chết đầy lòng
biết ơn, Ông ấy chết một cách cầu nguyện. Kiếp sống tiếp
của ông ấy nhất định có phẩm chất khác.
Nếu cái chết là đẹp thế, nó đem tới kiếp sống mới
cho bạn.
Nhưng người ta phải sống từng khoảnh khắc, dù nó
là của cuộc sống, của tình yêu, của giận dữ, của cái chết.
Dù nó là bất kì cái gì, người ta phải sống từng khoảnh
khắc một cách ý thức nhất có thể được.
Một nông dân, bị cuốn đi theo tưởng tưởng của
mình, thấy bản thân mình đang ở trong khu vườn rau để
trộm dưa chuột.
“Mình sẽ mang túi dưa chuột này đi,” anh ta nghĩ
bụng, “và với tiền thu được từ chúng mình sẽ mua một
con gà mái. Gà mái sẽ đẻ trứng, nó sẽ ấp trứng và trứng
nở ra lũ gà con, và mình sẽ nuôi lũ gà này cho tới khi
chúng lớn lên, thế rồi mình sẽ bán chúng và mua một con
lợn sữa. Mình sẽ nuôi con lợn sữa cho tới khi nó lớn lên
thành lợn nái, mình sẽ nuôi nó, và nó sẽ cho lứa lợn con
và mình sẽ bán chúng. Với tiền thu được từ lợn mình sẽ
mua nhà có vườn; mình sẽ trồng dưa chuột trong vườn,
và mình sẽ không để kẻ nào ăn trộm chúng - mình sẽ
canh gác chúng. Mình sẽ thuê một người gác lực lưỡng,
và từng lúc mình sẽ đi ra vườn và kêu to, 'Này, anh bạn!
Cẩn thận đấy!'”
Anh nông dân bị cuốn đi bởi ý tưởng này tới mức
anh ta kêu to hết cỡ giọng mình. Người gác nghe thấy
13

tiếng anh ta và chạy tới. Người gác bắt anh ta và đánh cho
anh ta một trận nhừ tử.
Nhưng đây là cách con người sống: trong mơ, trong
tưởng tượng, trong phóng chiếu. Đây là cách bạn sống, và
đây không phải là cách sống cuộc sống đẹp này, cực kì có
giá trị này - đây là phí hoài vô cùng. Bạn phải trở nên
chăm chú hơn tới khoảnh khắc này, tới hiện tại này. Bạn
phải thu lấy ý thức của bạn. Ý thức là kho báu của bạn, và
mọi phương pháp đã từng được phát minh ra, được phát
kiến ra trong nhiều thế kỉ, đều không là gì ngoài cách tạo
ra ý thức nhiều hơn trong bạn, để tạo ra nhiều lửa hơn
trong bạn, để làm cho cuộc sống của bạn thành chuyện
đam mê, thành ngọn lửa. M